EMDR Therapy ในประเทศไทย: ทำไมการเข้าใจสมองและการจัด Pacing จึงสำคัญต่อการเยียวยา Trauma

EMDR Therapy ในประเทศไทย

ทำไม “ความเข้าใจสมอง” สำคัญกว่าการทำตามขั้นตอน
Better Mind Thailand | Trauma-Informed EMDR Therapy

โดย: ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D) ผู้เชี่ยวชาญ:
นักจิตวิทยาการปรึกษา,
นักจิตบำบัด EMDR/Brainspotting Psychotherapy


ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing) ได้รับความนิยมอย่างมากในวงการสุขภาพจิตทั่วโลก จากการเป็นเทคนิคเฉพาะทางสำหรับ PTSD สู่การเป็นการบำบัดที่ผู้คนทั่วไปเริ่มรู้จักและค้นหา

EMDR ได้รับการรับรองจากองค์กรระดับโลก เช่น

องค์การอนามัยโลก (WHO)
สมาคมจิตวิทยาอเมริกัน (APA)
และถูกใช้ในการรักษา trauma, anxiety, panic disorder, และอาการที่เกี่ยวข้องกับความเครียดสะสม

แต่ท่ามกลางความนิยมนี้ มีคำถามสำคัญที่มักถูกมองข้ามคือ

นักบำบัดที่ใช้ EMDR เข้าใจกลไกของสมองจริงหรือไม่
หรือเพียงแค่ทำตาม protocol ทีละขั้น?
ที่ Better Mind Thailand เราเชื่อว่า คำถามนี้คือหัวใจของการบำบัด trauma อย่างปลอดภัยและได้ผลจริง


EMDR คืออะไร (และไม่ใช่อะไร)
EMDR คือจิตบำบัดเชิงโครงสร้าง ที่ใช้การระลึกถึงความทรงจำกระทบกระเทือน พร้อมกับการกระตุ้นสมองสองข้าง (bilateral stimulation) เช่น

• การเคลื่อนไหวตา
  
• การแตะสลับซ้าย–ขวา
  
• เสียงสลับข้าง
  แต่สิ่งที่ EMDR ไม่ใช่ คือ
•  การกลอกตาเพื่อ “ลบความทรงจำ
• เทคนิคที่ทำเหมือนกันกับทุกคน
• วิธีลัดที่ไม่ต้องคำนึงถึงระบบประสาท
  
  

EMDR คือกระบวนการที่ทำงานกับ สมอง ระบบประสาท และความทรงจำ พร้อมกัน


ทำไม EMDR ถึงได้ผล: มุมมองทางวิทยาศาสตร์
1. ทฤษฎี Working Memory
(การรบกวนหน่วยความจำขณะทำงาน)

สมองของเรามีขีดจำกัดในการประมวลผลข้อมูลในเวลาเดียวกัน
เมื่อผู้รับการบำบัดระลึกถึงเหตุการณ์ trauma พร้อมกับทำกิจกรรมที่ใช้สมาธิ เช่น การเคลื่อนไหวตา สมองจะถูก “ใช้งานพร้อมกันหลายอย่าง”

ผลที่เกิดขึ้นคือ

• ความทรงจำลดความชัด
• ความรุนแรงทางอารมณ์ลดลง
• ระบบประสาทไม่ถูกกระตุ้นเกินระดับปลอดภัย

นี่คือเหตุผลที่ผู้รับการบำบัดมักพูดว่า
“ยังจำได้ แต่ไม่เจ็บเหมือนเดิม”

2. Memory Reconsolidation
(การจัดเก็บความทรงจำใหม่)

ความทรงจำจาก trauma มักไม่ได้ถูกเก็บเหมือนความทรงจำทั่วไป
แต่ถูก “แช่แข็ง” ไว้พร้อมกับความกลัว ความอับอาย หรือความ helpless

EMDR ช่วยเปิดความทรงจำเหล่านี้ขึ้นมา
แล้วให้สมอง จัดเก็บใหม่ในบริบทที่ปลอดภัยกว่า

ผลลัพธ์คือ

• สมองเรียนรู้ว่าเหตุการณ์นั้น “จบแล้ว”
  
• ร่างกายไม่ตอบสนองเหมือนยังอยู่ในอันตราย
  
• ความหมายของเหตุการณ์เปลี่ยนไป
  

นี่คือการเยียวยาที่ระดับราก ไม่ใช่แค่ระดับความคิด


3. ระบบประสาทคือหัวใจของ Trauma
Trauma ไม่ได้อยู่แค่ในความทรงจำ
แต่อยู่ใน ระบบประสาท (nervous system)

หลายคนรู้เหตุผลแล้ว แต่ร่างกายยัง

• ใจสั่น
• หายใจติดขัด
• Freeze หรือ dissociate

EMDR ที่ทำอย่างถูกต้อง จะช่วยให้ระบบประสาท
ค่อยๆ ออกจากโหมดเอาชีวิตรอด (survival mode)
เข้าสู่โหมดปลอดภัย (regulation)
สิ่งนี้ต้องอาศัย ความเข้าใจและการประเมินอย่างละเอียดของนักบำบัด


4. กระบวนการคล้าย REM Sleep
งานวิจัยบางส่วนเสนอว่า EMDR คล้ายกับ
กระบวนการของสมองช่วง REM sleep
ซึ่งเป็นช่วงที่สมองจัดการอารมณ์ตามธรรมชาติ

นี่อธิบายได้ว่าทำไม EMDR อาจเข้มข้น
แต่กลับให้ความโล่งและชัดเจนหลังการบำบัด

ทำไม “ความเข้าใจของนักบำบัด” จึงสำคัญมาก
เมื่อ EMDR ถูกใช้โดยไม่มีความเข้าใจ trauma อย่างลึกซึ้ง อาจเกิดผลเสีย เช่น

• Emotional flooding
• การ retraumatize โดยไม่ตั้งใจ
• ผู้รับการบำบัดรู้สึกไม่ปลอดภัย

EMDR ไม่ใช่เทคนิคเชิงกล
แต่เป็นกระบวนการที่ต้องอาศัย

• การประเมิน readiness
• การจัด pacing (การกำหนด “จังหวะ ความเร็ว และความลึก” ของการบำบัดไม่ใช่การเร่งให้ “ผ่านขั้นตอน”
  แต่เป็นการฟังว่า สมองและร่างกายพร้อมแค่ไหนในแต่ละขณะ
  ให้สอดคล้องกับ ความพร้อมของระบบประสาทของผู้รับการบำบัด
• การรู้จักหยุดเมื่อระบบประสาทไม่พร้อม

แนวทาง EMDR ของ Better Mind Thailand
ที่ Better Mind Thailand เราใช้ EMDR ในฐานะ
Trauma-Informed, Brain-Informed Psychotherapy

จุดเด่นของเรา

• เข้าใจ trauma เชิงลึก ไม่ใช่แค่ protocol
• ให้ความสำคัญกับความปลอดภัยของระบบประสาท
• มีประสบการณ์ EMDR ระดับนานาชาติ
• ปรับให้เหมาะกับบริบทวัฒนธรรมไทยและเอเชีย
• เราไม่เร่ง process
• เราเคารพจังหวะของสมองและร่างกาย

EMDR เหมาะกับใครบ้าง

• PTSD และ Complex PTSD
  
• Trauma จากวัยเด็ก / การถูกทอดทิ้ง
  
• Anxiety และ Panic Disorder
  
• Emotional flashbacks
  
• อาการทางกายที่หาสาเหตุไม่ได้
  
• Performance trauma (นักกีฬา ผู้บริหาร)

EMDR ต่างจาก Talk Therapy อย่างไร
Talk therapy ทำงานกับ “ความเข้าใจ”
EMDR ทำงานกับ “ระบบประสาทและความทรงจำ”

สำหรับหลายคน EMDR ช่วยเยียวยาได้
แม้ไม่ต้องเล่ารายละเอียดซ้ำๆ

สาระสำคัญ
การบำบัด trauma ที่แท้จริง
ไม่ใช่การลบอดีต
แต่คือการทำให้สมองและร่างกาย
มั่นใจว่าปัจจุบันปลอดภัยแล้ว

FAQ: คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ EMDR (เชิงวิทยาศาสตร์)

EMDR ปลอดภัยหรือไม่?
ปลอดภัยเมื่อทำโดยนักบำบัดที่เข้าใจ trauma และระบบประสาทอย่างแท้จริง

ทำไมบางคนทำ EMDR แล้วไม่เวิร์ค?
ปัญหามักไม่ใช่ EMDR แต่คือ วิธีการและจังหวะที่ใช้

EMDR ต่างจากที่อื่นอย่างไร?
Better Mind Thailand เน้น “เข้าใจสมอง” ไม่ใช่แค่ทำตามขั้นตอน

ต้องเล่า trauma ทั้งหมดไหม?
ไม่จำเป็น EMDR ทำงานได้โดยไม่ต้องเล่ารายละเอียดทั้งหมด

EMDR เหมาะกับคนไทยไหม?
เหมาะมาก เมื่อปรับให้สอดคล้องกับบริบทวัฒนธรรมและระบบคุณค่า