Mental Illness คืออะไร? ทำความเข้าใจโรคทางจิตใจและพฤติกรรมในเด็ก
21058 Views |
Mental Illness หรือ Mental Disorder คืออะไร? ทำความเข้าใจความเจ็บป่วยทางจิตใจ
เจาะลึกภาวะป่วยทางจิตใจ ลักษณะอาการ และพฤติกรรมผิดปกติในเด็กที่ผู้ปกครองไม่ควรมองข้าม
ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และนักจิตบำบัด
EMDR Psychotherapy / Brainspotting Psychotherapy Practitioner
Mental illness หรือ Mental Disorder เป็นภาวะป่วยทางจิตใจ ที่มักส่งผลกระทบต่ออารมณ์ ความรู้สึก ความคิด การรับรู้ และพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน
ภาวะดังกล่าวส่งผลต่อสัมฤทธิ์ผลการทำงานและคุณภาพความสัมพันธ์กับคนรอบข้าง การทำจิตบำบัดหรือการปรึกษานักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญสามารถช่วยบรรเทาอาการและความทุกข์ใจลงได้
ความเจ็บป่วยทางจิตใจมีลักษณะอย่างไรบ้าง?
ตัวอย่างภาวะเจ็บป่วยทางจิตใจที่พบได้บ่อย ได้แก่:
- Anxiety disorder: ภาวะวิตกกังวลเกินปกติ
- Bipolar disorder: ภาวะอารมณ์สองขั้ว
- Depression: ภาวะซึมเศร้า
- Dissociative disorders: โรคหลายบุคลิกภาพ หรือโรคแบ่งแยกตัวเอง
- Eating disorders: พฤติกรรมการกินที่ผิดปกติ
- Addictive Personality: พฤติกรรมติดสิ่งเสพติด
- Paranoia: โรคหวาดระแวง
- Obsessive compulsive disorder (OCD): โรคย้ำคิดย้ำทำ
- Psychosis: โรคทางจิตเวช (เช่น Schizophrenia มีอาการหูแว่ว เห็นภาพหลอน ความคิดบิดเบือนจากความเป็นจริง)
- Behavioral and emotional disorders in children: ความผิดปกติด้านพฤติกรรมและอารมณ์ในเด็ก
พฤติกรรมและอารมณ์ไม่ปกติในเด็กที่พบได้บ่อย
- Attention deficit hyperactivity disorder (ADHD): โรคสมาธิสั้น
- Oppositional defiant disorder (ODD): โรคดื้อต่อต้าน
- Autism spectrum disorder (ASD): โรคออทิสติก
- Anxiety disorder: โรควิตกกังวล
- Depression: โรคซึมเศร้า
- Bipolar disorder: ภาวะอารมณ์สองขั้ว
- Learning disabilities: ภาวะการเรียนรู้บกพร่องต่างๆ
- Conduct disorders: ภาวะพฤติกรรมเกเรก้าวร้าว
พฤติกรรมเกเรก้าวร้าว (Conduct Disorder) และโรคดื้อต่อต้าน (ODD) คืออะไร?
1. ภาวะพฤติกรรมเกเรก้าวร้าว (Conduct Disorder)
เป็นปัญหาสุขภาพจิตที่มีพฤติกรรมต่อต้านสังคม ไม่เคารพกฎกติกา แหกกฎระเบียบ รุนแรง และไม่เป็นมิตร เช่น ใช้ความรุนแรง ใจร้ายต่อคนและสัตว์ ละเมิดสิทธิผู้อื่น ขโมยของ โดดเรียน โกหก หรือคุกคามผู้อื่น
สาเหตุ: มักเกิดจากปมบาดแผลทางใจ (Trauma) ประสบการณ์เลวร้าย ถูกทารุณกรรม ปัญหาสังคม พันธุกรรม หรือความผิดปกติในการทำงานของสมองส่วนหน้า
2. ภาวะดื้อต่อต้าน (Oppositional Defiant Disorder: ODD)
มีพฤติกรรมไม่ให้ความร่วมมือ โมโหง่าย ระเบิดอารมณ์ ชอบเถียง ปฏิเสธกฎระเบียบ โทษคนอื่น และมักเชื่อมโยงกับภาวะสมาธิสั้น (ADHD)
ปัจจัยเสี่ยงในวัยเด็ก: เคยถูกทำร้ายหรือละเลย, ผู้ปกครองติดสุราหรือยาเสพติด, ครอบครัวเผชิญความรุนแรง, ขาดการอบรมเชิงบวก, หรือครอบครัวมีการเปลี่ยนแปลงบ่อย (เช่น การหย่าร้าง ย้ายบ้าน ย้ายโรงเรียน)
การป่วยทางจิตใจส่งผลกระทบต่อครอบครัวอย่างไร?
ความเจ็บป่วยทางจิตใจไม่ได้ส่งผลกระทบแค่ตัวผู้ป่วย แต่ยังส่งผลต่อสมาชิกทุกคนในครอบครัว แม้ผู้ป่วยต้องการการสนับสนุน แต่คนในครอบครัวที่ไม่ป่วยก็ต้องการกำลังใจเช่นกัน
หากบรรยากาศในบ้านเริ่มส่งผลกระทบทางจิตใจ การปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหรือทำจิตบำบัดจะช่วยป้องกันไม่ให้ปัญหาลุกลามเรื้อรังและป้องกันความรุนแรงในครอบครัวได้
คำถามที่พบบ่อย (FAQ)
Q: พฤติกรรมเกเรก้าวร้าวในเด็ก (Conduct Disorder) ถือเป็นโรคทางจิตใจหรือไม่?
A: ถือเป็นปัญหาสุขภาพจิตและพฤติกรรมที่ต้องได้รับการดูแลจากผู้เชี่ยวชาญ มักเกิดจากปมบาดแผลในอดีตหรือความผิดปกติทางสมอง ไม่ควรมองข้ามเพราะอาจลุกลามรุนแรงขึ้นในอนาคต
Q: โรคดื้อต่อต้าน (ODD) แตกต่างจากเด็กดื้อทั่วไปอย่างไร?
A: เด็กที่เป็น ODD จะมีพฤติกรรมต่อต้านรุนแรง โกรธง่าย ชอบแก้แค้น และปฏิเสธกฎระเบียบทุกข้ออย่างเรื้อรัง ซึ่งมักเชื่อมโยงกับภาวะสมาธิสั้น (ADHD) และสภาพแวดล้อมในวัยเด็ก
Q: คนในครอบครัวควรรับมืออย่างไรเมื่อมีสมาชิกป่วยทางจิตใจ?
A: ควรสร้างบรรยากาศที่ส่งเสริมความสุขและหลีกเลี่ยงสภาพแวดล้อมที่กระตุ้นความเครียด พร้อมทั้งพามาปรึกษานักจิตวิทยาหรือผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับคำแนะนำและการทำจิตบำบัดที่ถูกต้อง
ดูแลสุขภาพใจและครอบครัวของคุณวันนี้
หากคุณหรือคนในครอบครัวกำลังเผชิญกับปัญหาสุขภาพจิต พฤติกรรม หรือความเครียดเรื้อรัง ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญเพื่อหาทางออกที่ยั่งยืนได้ที่ Better Mind Thailand
ติดต่อปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
