เช็กระดับความเครียด Good Stress หรือ Toxic Stress | Better Mind

2667 Views  | 

เช็กระดับความเครียด Good Stress หรือ Toxic Stress | Better Mind

Good Stress หรือ Toxic Stress? เช็กความเครียดกระตุ้นชีวิต หรือความเครียดที่เป็นพิษ

ความเครียดไม่ได้แย่เสมอไป เรียนรู้การแยกแยะ รับมือ และเยียวยาจิตใจก่อนส่งผลเสียต่อร่างกายระยะยาว

ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา นักจิตวิทยาการปรึกษา
ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
EMDR & Brainspotting Psychotherapy Practitioner
สรุปประเด็นสำคัญ (Key Highlights)
  • Good Stress (ความเครียดที่ดี): เกิดขึ้นสั้นๆ ช่วยผลักดันและสร้างแรงบันดาลใจให้ทำเป้าหมายสำเร็จ
  • Toxic Stress (ความเครียดที่เป็นพิษ): ความเครียดสะสมรุนแรง ทำลายระบบภูมิคุ้มกัน ฮอร์โมน และสุขภาพจิต
  • การจัดการตรงจุด: การทำจิตบำบัดช่วยปลดล็อกความเครียดสะสมระยะยาวได้อย่างปลอดภัยและยั่งยืน
1. ทำความรู้จัก Good Stress VS Toxic Stress

ความเครียดเป็นกลไกธรรมชาติในการปกป้องและเอาตัวรอดของมนุษย์ อย่างไรก็ตาม เราสามารถแบ่งความเครียดออกเป็น 2 ประเภทหลักที่มีผลต่อร่างกายต่างกันอย่างสิ้นเชิง:

Good Stress VS Toxic Stress ความเครียดที่ดีและความเครียดที่เป็นพิษ
Good Stress (ความเครียดที่ดี):

เป็นความเครียดระยะสั้นที่กระตุ้นให้ร่างกายหลั่ง Adrenaline และ Cortisol ในระดับพอเหมาะ ทำให้เกิดความรู้สึกท้าทาย ตื่นเต้น มีพลัง เช่น การเตรียมตัวสอบ แต่งงาน ซื้อบ้าน หรือเริ่มงานใหม่ โดยไม่ทำอันตรายต่อร่างกาย

Toxic Stress (ความเครียดที่เป็นพิษ):

เป็นความเครียดที่ทำให้เกิดความวิตกกังวลสูง วนเวียนในความคิด หาทางออกไม่ได้ หากเกิดสะสมนานจะกลายเป็นความเครียดเรื้อรังที่ทำลายระบบประสาท ภูมิคุ้มกัน และสุขภาพจิตใจ

2. สาเหตุและอันตรายของความเครียดที่เป็นพิษ (Toxic Stress)
สาเหตุของ Toxic Stress
ปัจจัยกระตุ้นให้เกิด Toxic Stress:
  • ปัญหาสัมพันธภาพ การหย่าร้าง หรือความขัดแย้งกับคนใกล้ชิด
  • การถูกทำร้ายร่างกาย ทารุณกรรม หรือถูกทอดทิ้ง
  • ภาระปัญหากาเงิน หรือการทำงานหนักภายใต้ความกดดันสูง
  • เจ็บป่วยเรื้อรังทั้งทางกายและจิตใจโดยไม่ได้แก้ไขให้หายขาด
  • ภาวะสูญเสียบุคคลอันเป็นที่รัก (Grief & Loss)
️ โรคและอาการเจ็บป่วยที่เกิดจาก Toxic Stress สะสม:
โรคซึมเศร้า / โรควิตกกังวล
โรคหัวใจ / ความดันโลหิตสูง
โรคอ้วน / ระบบย่อยอาหารรวน
โรคนอนไม่หลับ / ความจำเสื่อม
โรคขาดสมาธิ / อารมณ์ฉุนเฉียว
ภูมิคุ้มกันร่างกายอ่อนแอลง
3. 6 วิธีรับมือและจัดการกับความเครียดที่เป็นพิษ
วิธีรับมือความเครียด
1. ลดสาเหตุปัญหา: บริหารเวลา ปฏิเสธงานที่เกินรับไหว และทำ Check-list จัดลำดับความสำคัญ
2. ยอมรับสิ่งที่ควบคุมไม่ได้: เบี่ยงเบนความสนใจไปโฟกัสในจุดที่เราจัดการได้แทน
3.ปรับมุมมองความคิด: ป้องกันไม่ให้ความคิดลบนกลายเป็นพฤติกรรมเชิงลบ
4. หาผู้เชี่ยวชาญช่วยเหลือ: การปรึกษานักจิตวิทยาช่วยปลดล็อกความกังวลในพื้นที่ปลอดภัย
5. ฝึกฝนวิธีผ่อนคลาย: ออกกำลังกาย ฝึกสมาธิ หรือทำโยคะเพื่อพักสมองจากงาน
6. รักษาสมดุลสุขภาพ: นอนหลับให้เพียงพอ ทานอาหารที่มีประโยชน์ และทำจิตใจให้ผ่อนคลาย
4. ข้อควรตระหนักและจุดสังเกตเพื่อเฝ้าระวังความเครียด
การเฝ้าระวังความเครียด
  • สังเกตการกิน: ทานอาหารบำรุงสมอง เช่น ปลา ผักใบเขียว ขิง หรือขมิ้นที่มีสารต้านต้านความเครียด
  • สังเกตความคิดและการหายใจ: ฝึกกำหนดลมหายใจเข้า-ออก ช้าๆ ลึกๆ ช่วยให้หัวใจเต้นช้าลงและสมองผ่อนคลาย
  • สังเกตการเคลื่อนไหว: ออกกำลังกายอย่างน้อยวันละ 15 นาที และลดเวลาหน้าจอคอมพิวเตอร์
  • สังเกตคนรอบข้าง: หากสื่อสารกับคนใกล้ชิดลำบาก ควรพบนักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญเพื่อรับฟังอย่างไม่ตัดสิน
5. คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับความเครียด (FAQ)
Q1: จะรู้ได้อย่างไรว่าความเครียดเริ่มกลายเป็น Toxic Stress?

A: เมื่อเริ่มมีอาการทางกาย เช่น ปวดศีรษะเรื้อรัง นอนไม่หลับ แน่นหน้าอก และทางจิตใจเริ่มไม่มีสมาธิ วิตกกังวลวนเวียนจนกระทบการทำงานและชีวิตประจำวัน

Q2: การปรึกษานักจิตวิทยาต่างจากการคุยกับเพื่อนอย่างไร?

A: นักจิตวิทยาใช้เทคนิคบำบัดทางจิตวิทยาเฉพาะทาง รับฟังอย่างเป็นกลาง ไม่ตัดสิน และช่วยค้นหาต้นตอปัญหาในระดับสมองและอารมณ์เพื่อการแก้ปัญหาที่ยั่งยืน

Q3: จิตบำบัดวิธีไหนช่วยลดความเครียดสะสมได้ดีที่สุด?

A: การทำบำบัดด้วย EMDR หรือ Brainspotting Therapy ช่วยเข้าถึงสมองส่วนลึกเพื่อคลายปมปะทุความเครียดค้างคาได้อย่างตรงจุดและรวดเร็ว

บทสรุปจากนักจิตบำบัด

ความเครียดสะสมที่เป็นพิษหากปล่อยทิ้งไว้จะส่งผลเสียร้ายแรงต่อสุขภาพกายและใจ อย่ารอให้ร่างกายเจ็บป่วยรุนแรง หากรู้สึกว่าไม่สามารถจัดการความเครียดได้ด้วยตนเอง การเข้าพบนักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญคือทางออกที่จะช่วยฟื้นฟูสุขภาวะของคุณให้กลับมาสมบูรณ์อีกครั้ง

Better Mind Heart Icon
ปลดล็อกความเครียดสะสม ให้เราดูแลคุณ

บริการจิตบำบัดและรับคำปรึกษาปัญหาความเครียด โดย ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา

อ้างอิงข้อมูล: Talkspace & Summa Health (Stress Management Research)

Powered by MakeWebEasy.com
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  and  นโยบายคุกกี้