โดย ดร. มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)

นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และนักจิตบำบัด (Certified EMDR and Brainspotting Therapy)

1. การเลี้ยงดูในวัยเด็ก

เติบโตมาในสิ่งแวดล้อมที่ไม่อนุญาตให้แสดงออกทางอารมณ์หรือเปิดเผยความรู้สึกได้อย่างเสรี ทำให้ต้องเก็บกดความโกรธไว้ข้างใน

2. สถานการณ์แวดล้อม

ข้อจำกัดในที่ทำงานหรือสังคมที่ไม่สามารถแสดงความไม่พอใจต่อผู้มีอำนาจได้โดยตรง จึงเลือกวิธีนินทา ถ่วงเวลา หรือเอาคืนลับหลัง

3. ลักษณะนิสัยส่วนตัว

ขาดทักษะการสื่อสารที่ตรงไปตรงมา หลีกเลี่ยงการเผชิญหน้า และรอจังหวะแก้แค้นแทนการพูดคุยเพื่อเคลียร์ปัญหา

ระบุเวลาและข้อกำหนดให้แน่นอน (เช่น กำหนดเวลาส่งงานที่ชัดเจน) เพื่อป้องกันการถ่วงเวลา

พูดคุยด้วยเหตุผลโดยไม่ดึงเรื่องเก่าๆ มาถกเถียง และให้เกียรติซึ่งกันและกัน

เปิดโอกาสให้อีกฝ่ายกล้าพูดคุยระบายเหตุผลที่แท้จริงอย่างสบายใจโดยไม่ต้องกลัวผลกระทบ

ระวังไม่เผลอแสดงพฤติกรรมประชดประชันกลับ และปรึกษาผู้เชี่ยวชาญหากจัดการด้วยตนเองได้ยาก

Q1: พฤติกรรม Passive-Aggressive ต่างจากการก้าวร้าวทั่วไปอย่างไร?

A: การก้าวร้าวทั่วไปจะแสดงออกทางคำพูดหรือการกระทำตรงๆ แต่อาการ Passive-Aggressive จะเก็บความโกรธไว้ข้างในและแสดงออกทางอ้อม เช่น การดองงาน การทำเป็นลืม หรือประชดประชัน

Q2: ควรทำอย่างไรหากคนใกล้ตัวมีพฤติกรรมนี้ตลอดเวลา?

A: ควรกำหนดขอบเขตให้ชัดเจน ไม่ตอบโต้ด้วยอารมณ์ และหากพฤติกรรมเริ่มสร้างความเสียหายต่อสุขภาพจิตหรือความสัมพันธ์ การพบนักจิตวิทยาเพื่อรับคำปรึกษาคือทางออกที่ดีที่สุด

Q3: พฤติกรรมนี้สามารถปรับเปลี่ยนให้หายได้ไหม?

A: สามารถปรับเปลี่ยนได้หากตัวผู้มีพฤติกรรมตระหนักรู้และต้องการพัฒนาทักษะการสื่อสารทางอารมณ์ผ่านการทำจิตบำบัด