นักจิตวิทยา VS จิตแพทย์ ต่างกันอย่างไร? เลือกพบใครดีเมื่อเผชิญภาวะซึมเศร้าและความเครียด

10717 Views |

สุขภาพจิตและการเยียวยาใจ

นักจิตวิทยา VS จิตแพทย์ ต่างกันอย่างไร? เลือกพบใครดีเมื่อจิตใจไม่ไหว

ไขข้อสงสัยความต่างระหว่างสองผู้เชี่ยวชาญด้านสุขภาพจิต พร้อมแนวทางเลือกพบผู้เชี่ยวชาญให้ตรงกับอาการที่เป็นคุณ

ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)

นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ และนักจิตบำบัด
EMDR Psychotherapy Supervisor and Brainspotting Psychotherapy Practitioner

หลายคนอาจสับสนระหว่างการทำงานของผู้เชี่ยวชาญสองวิชาชีพนี้ว่าทำงานต่างกันอย่างไร ในบทความนี้จึงขออธิบายคร่าวๆ เพื่อให้ผู้อ่านมีความเข้าใจมากขึ้นเกี่ยวกับการทำงานของนักจิตวิทยาและจิตแพทย์ ซึ่งมีความสำคัญด้วยกันทั้งคู่ต่อการรักษาด้านจิตใจ

โดยปกติทั้งสองผู้เชี่ยวชาญนี้จะมีการทำงานร่วมกันเพื่อประโยชน์สูงสุดแก่ผู้มารับบริการ ในการทำให้จิตใจของผู้ป่วยกลับมามีภาวะที่เป็นปกติและเข้มแข็งดังเดิมโดยใช้หลักการทางวิทยาศาสตร์

ความเหมือนและความต่างของ จิตแพทย์ VS นักจิตวิทยา

จุดที่เหมือนกัน

ทั้งสองวิชาชีพต้องมีความรู้และความเข้าใจในระบบกลไกการทำงานของสมองและระบบประสาท เพื่อช่วยเหลือผู้มารับบริการให้กลับคืนสู่สมดุลและความสุขในการดำเนินชีวิต

ด้านการรักษาของ "จิตแพทย์"

ศึกษาลงลึกเกี่ยวกับการใช้ยาเป็นพื้นฐาน เน้นการสั่งจ่ายยา ปรับลดยา หรือเพิ่มปริมาณยาเพื่อให้เกิดสมดุลกับระดับเคมีในสมองที่ผิดปกติ เหมาะสำหรับผู้ป่วยที่มีอาการทางจิตเวชรุนแรงหรือมีความผิดปกติทางเคมีในสมอง

ด้านการรักษาของ "นักจิตวิทยา"

เชี่ยวชาญด้านการให้คำปรึกษาและทำจิตบำบัด เน้นการค้นหาปมปัญหาในอดีต ความเครียด วิตกกังวล ปัญหาความสัมพันธ์ หรือแผลใจ (Trauma) โดยไม่ใช้ยา แต่เน้นปรับสมดุลความคิด พฤติกรรม และสร้างเครื่องมือให้ผู้รับบริการรับมือกับปัญหาได้ด้วยตนเอง

นักจิตวิทยามีกี่ประเภท?

นักจิตวิทยาคลินิก: เชี่ยวชาญการใช้เครื่องมือทางจิตวิทยาและแบบทดสอบมาตรฐาน เพื่อตรวจวัดและวิเคราะห์สภาวะจิตใจเชิงลึก ช่วยให้การบำบัดตรงจุดและมีประสิทธิภาพสูงสุด
นักจิตวิทยาการปรึกษา: เชี่ยวชาญการใช้เทคนิคจิตวิทยาเพื่อพัฒนาความสัมพันธ์ แก้ไขปมปัญหาชีวิตในอดีตที่มารบกวนปัจจุบัน และช่วยให้ผู้รับบริการค้นพบทางออกด้วยศักยภาพของตนเอง

*การทำงานของนักจิตวิทยาแตกต่างจาก "Life Coach" โดยสิ้นเชิง เนื่องจากอยู่บนพื้นฐานทางวิทยาศาสตร์และจรรยาบรรณวิชาชีพสากล

แล้วเราควรเลือกไปพบใครดี?

การตัดสินใจขึ้นอยู่กับสภาวะทางจิตใจและร่างกายในขณะนั้น สามารถประเมินเบื้องต้นได้ดังนี้:

ควรพบ "จิตแพทย์" เมื่อ:

มีอาการทางประสาทและสมองรุนแรง มีประวัติครอบครัวป่วยทางจิต มีอาการหูแว่ว ประสาทหลอน เห็นภาพหลอน (เช่น โรคจิตเภท หรือ Psychosis) ซึ่งจำเป็นต้องได้รับยาปรับเคมีในสมองภายใต้การดูแลของแพทย์

️ ควรพบ "นักจิตวิทยา / นักจิตบำบัด" เมื่อ:

เผชิญภาวะซึมเศร้า, วิตกกังวล, เครียดสะสม, ปัญหาชีวิตคู่, ปัญหาความสัมพันธ์, หรือบาดแผลทางใจในอดีต (Trauma) ที่เกิดจากสิ่งแวดล้อมและการใช้ชีวิต โดยต้องการบำบัดโดยธรรมชาติและฟื้นฟูจิตใจอย่างยั่งยืนโดยไม่ต้องพึ่งยา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

Q: นักจิตวิทยาสามารถจ่ายยาทางจิตเวชได้หรือไม่?

A: ไม่ได้ นักจิตวิทยาไม่มีหน้าที่และไม่สามารถสั่งจ่ายยาได้ การใช้ยาต้องอยู่ภายใต้การดูแลของจิตแพทย์เท่านั้น แต่นักจิตวิทยาต้องมีความเข้าใจเกี่ยวกับยาจิตเวชเพื่อร่วมประเมินอาการร่วมกับการทำจิตบำบัด

Q: หากมีอาการซึมเศร้า จำเป็นต้องกินยาตลอดชีวิตไหม?

A: ไม่จำเป็น หากภาวะซึมเศร้าเกิดจากความเครียดหรือเหตุการณ์ในชีวิต การเข้ารับการทำจิตบำบัดกับนักจิตวิทยาควบคู่ไปกับการปรับความคิดจะช่วยให้ผู้ป่วยจัดการปัญหาได้เองโดยไม่ต้องพึ่งยาตลอดไป

Q: การมาพบนักจิตวิทยาต้องเตรียมนตัวอย่างไรบ้าง?

A: เพียงเปิดใจและเตรียมเล่าเรื่องราวหรือความรู้สึกที่รบกวนจิตใจในปัจจุบัน เพื่อให้ผู้เชี่ยวชาญช่วยวิเคราะห์และให้เครื่องมือในการรับมือได้อย่างตรงจุด

ดูแลสุขภาพใจของคุณวันนี้ เพื่อชีวิตที่ดีกว่าเดิม

จิตใจก็เหมือนร่างกายที่สามารถเจ็บป่วยและอ่อนล้าได้ การตัดสินใจมาพบผู้เชี่ยวชาญไม่ใช่เรื่องน่าอาย แต่คือความกล้าหาญที่จะดูแลตัวเอง หากคุณกำลังรู้สึกทุกข์ใจ อย่าปล่อยไว้ให้เรื้อรัง ให้เราได้ร่วมดูแลคุณ

ปรึกษาผู้เชี่ยวชาญกับ Better Mind Thailand

อ้างอิง: