เจ้านายจากนรกอาจทำให้คุณเครียดจนเป็นโรควิตกกังวล ประสาทเสียจนเกิดภาวะซึมเศร้าได้

1510 จำนวนผู้เข้าชม  | 

เจ้านายจากนรกอาจทำให้คุณเครียดจนเป็นโรควิตกกังวล ประสาทเสียจนเกิดภาวะซึมเศร้าได้

เอาตัวรอดอย่างไร? 
หากต้องเผชิญหน้ากับเจ้านายที่เป็น Narcissistic Personality Disorder ( NPD)
 
 
 
 
 
 
ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
 
Narcissistic personality disorder หรือ โรคหลงตัวเอง— เป็นความผิดปกติด้านจิตใจลักษณะหนึ่งที่บุคคลที่เป็นมักมีความคิดว่าตนเองสำคัญและให้ความสำคัญกับตนเองเป็นอันดับหนึ่ง คนประเภทนี้มักจะต้องการความรักหรือการชื่นชมจากผู้อื่นมากเป็นพิเศษหรือเกินระดับปกติ และมักมีปัญหาด้านสัมพันธภาพกับคนรอบข้าง คนที่เป็นโรคนี้มัก
ขาดความเห็นอกเห็นใจผู้อื่นและแสดงออกด้วยบุคคลิคภาพแบบมั่นใจในตัวเองสูงแต่ในความเป็นจริงแล้วมีจิตใจที่เปราะบางและ ไม่สามารถทนต่อการวิจารณ์จากผู้อื่นได้แม้ในเรื่องเล็กๆน้อยๆ คนที่มีความผิดปกติเช่นนี้มักจะไม่มีความสุขและมีปัญหาด้านสัมพันธภาพกับผู้อื่นเสมอ การทำ psychotherapy หรือ talk therapy อาจช่วยให้ดีขึ้นได้
 

 อย่างไรก็ตามบางครั้งคุณเคยสงสัยไหมว่าทำไมบริษัทถึงยังคนจ้างหรือเลื่อนขั้นคนที่มีบุคคลิคภาพปกพร่องอย่างโรคหลงตัวเองมาเป็นเจ้านายหรือหัวหน้างาน หรือมาทำงานให้กับองค์กร ในความเป็นจริงคนประเภทนี้มีการสร้างภาพและเก่งในเรื่องการโน้มน้าวใจให้ผู้บริหารหรือผู้จ้างงานเจ้าหน้าที่ฝ่ายสรรหาบุคคลเชื่อว่าเขานั้นจะนำองค์กรสู่ความสำเร็จได้

ซึ่งในความเป็นจริงอาจจะเป็นหรือไม่เป็นอย่างที่ให้สัญญาหรือสร้างภาพเอาไว้นั้นเราไม่สามารถรู้ได้ แต่ถ้าฝ่ายสรรหาคัดเลือกคนประเภทนี้ขึ้นมาเป็นหัวหน้าหรือมาคุมทีมบอกได้เลยว่าเป็นการทำผิดพลาดและอาจถือว่าเป็นการทำร้ายองค์กรเป็นอย่างมาก

เพราะเจ้านายประเภทนี้จะชอบเอาหน้าสร้างภาพ ชอบควบคุมคนอื่น ไม่สนใจหรือแยแสความรู้สึกของลูกน้อง ขาดความเห็นอกเห็นใจคนอื่น และขาดการเชื่อมโยงปฎิสัมพันธ์เอื้อเฟื้อ เกื้อกูลด้านสังคมกับผู้อื่น

และหากคุณกำลังเผชิญกับเจ้านายประเภทนี้อยู่ ให้ตระหนักรู้ว่าคุณกำลังเผชิญหน้ากับเจ้านายที่มีปัญหาทางจิตหรือที่เรียกว่า Narcissistic Personality Disorder( NPD) 

ในยุคของ Steve Jobs and Jeff Bezos,Rockefeller, Ford, and Disney  อาจให้ความสำคัญกับการทำตัวเป็น super star หรือจ้าง CEO ที่หลงตัวเองและต้องเป็นซุปเปอร์สตาร์ตลอดเวลามาทำงานให้ พวกเขามองว่าหัวหน้าประเภทนี้มีคุณสมบัติที่เป็นประโยชน์ต่อองค์กรอยู่หลายประการ 

อย่างไรก็ตามเมื่อโลกเปลี่ยนไป ผลลัพธ์ที่ออกมาของการจ้างเจ้านายประเภทนี้เห็นชัดเจนมากขึ้นว่าในระยะยาวส่งผลเสียมากกว่าผลดีและมีผลกระทบต่อความมั่นคงต่อการสร้างองค์กรให้เติบโต และคนประเภทนี้ทำให้องค์กรเกิดความเสียหายมากมาย เพราะNarcissitic Leadership เป็นโรคทางจิตชนิดหนึ่งที่ส่งผลกระทบต่อผู้อื่น หรือพูดง่ายๆว่าคือคนประเภทนี้จะมี dark side และความบกพร่องของการบริหารจัดการคนให้มีประสิทธิภาพนั่นเอง

คนส่วนใหญ่่ที่เคยผ่านประสบการณ์การทำงานร่วมกับเจ้านายที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD) ต้องใช้ความอดทนมากชนิดที่ทำเอาไมเกรนขึ้น ปวดหัว เครียด หรือบางรายมีปัญหาเครียดเรื้อรังสะสมจนเป็นโรคซึมเศร้าไปเลยก็ได้

จากผลสำรวจเจ้านายที่มีปัญหาทางจิตอย่าง Narcissistic Personality Disorder( NPD)  มีจำนวนมากในแวดวงการทำงาน ถึง75% จากรายงานของ โรเบิรด ฮอร์แกน นักจิตวิทยาและอาจารย์ด้านจิตวิทยาพัฒนาธุรกิจชาวอเมริกันจากมหาวิทยาลัยโคลัมเบีย สหรัฐอเมริกา 

ฮอร์แกนให้เหตุผลว่าบริษัทส่วนใหญ่ต้องการจ้างคนประเภทนี้มาทำงานเพื่อบรรลุวัตถุประสงค์บางอย่าง แต่ผลที่ตามมาคือคนดีที่มีความสามารถไม่สามารถทำงานร่วมกับเจ้านายประเภทนี้ได้ บริษัทใหญ่ๆหลายแห่งไม่ได้คำนึงถึงผลกระทบที่ตามมาในระยะยาวในการจ้างงานระหว่างผู้นำที่ดี กับหัวหน้าที่มีปัญหาทางจิต

ถึงกระนั้นก็ตามNarcissitc Leadership อาจแสร้งทำเป็นบุคคลที่มีคุณสมบัติเพรียบพร้อมจนบริษัทดูไม่ออกในตอนสัมภาษณ์ คนประเภทนี้จะสร้างภาพได้ดี มีความมุ่งมั่นทำตัวให้เหมือนประสบความสำเร็จ มีการสร้างภาพที่ยิ่งใหญ่ วาดวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล มีความมั่นใจในตัวเองสูง บริษัทจึงถูกหลอกกับภาพลวงตาที่คนประเภทนี้สร้างขึ้นมา ภาพลักษณ์ของเขาจะดูประสบความสำเร็จในทุกด้านทำให้คนอื่นรู้สึกอยากทำงานด้วยแต่อาจไม่ได้เป็นอย่างที่คาดคิดในตอนแรก 

  คนที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD)  มีความอันตรายมากกว่าที่เราคิด คนประเภทนี้มีความระแวงสูง มองทุกคนเป็นศัตรูและพร้อมจะโจมตีให้พินาศหากเขารู้ว่ามีความคิดที่ต่อต้านเขา

ดูเผินๆลักษณะภายนอกจะเหมือนผู้นำทั่วไป  มีภาพลักษณ์ที่โดดเด่น มีความมั่นใจในตัวเองสูง การพบกันผิวเผินหรือคุยด้วยไม่นาน ทำให้เราแยกไม่ออก คนทั่วไปก็มองไม่ออกเช่นกัน หากไม่ได้ทำงานหรือมีความเกี่ยวข้องด้วย

หัวหน้าที่เป็นโรค NPD  จะมีแต่ความมุ่งมั่นที่จะสร้างภาพลักษณ์ให้เหมือนตัวเองประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็ว แต่สิ่งที่จะควบคุมความมุ่งมั่นของเขาคือการถูกหลัวถูกเปิดโปงตัวตนที่แท้จริง ที่ไม่ได้มาจากผลงาน และความสามารถของตนเอง ดังนั้นเขาจะแคร์แต่ภาพลักษณ์ตัวเอง ความสำเร็จไอเดียดีๆ ความพยายาม ความทุ่มเทของลูกน้อง หัวหน้าประเภทนี้จะเอาไปเป็นผลงานตัวเอง และชอบสร้างเหตุการณ์ดราม่า เพื่อเรียกร้องความสนใจ หรือเพื่อจะได้เป็นข้ออ้างในการควบคุมลูกน้องได้

ไม่ใช่เรื่องง่ายที่จะทำงานกับหัวหน้าประเภทนี้ และไม่ต้องหวังความยุติธรรม หรือ ศีลธรรมจากคนเป็นประเภทนี้ เขามักจะตั้งมาตรฐานให้กับลูกน้องสูงเกินไปอย่างไร้เหตุผล และพยายามมองหาจุดอ่อนที่ลูกน้องไม่ถนัด หรือ จุดด้อยเพื่อที่จะโจมตี ทำให้คนที่ทำงานด้วยรู้สึกแย่ไร้ค่าในสิ่งที่กำลังตั้งใจทำอยู่ ซึ่งต่างจากผู้นำที่ดีที่ช่วยกันสนับสนุนให้ลูกน้องเติบโตและเห็นความสำเร็จร่วมกัน การสังเกตหัวหน้าแย่ๆประเภทนี้ให้ดูจากการที่ยังมีลูกน้องคนไหนที่สามารถทำงานร่วมกับเขาได้หรืออยู่ต่ออย่างมีความสุข 

  คนเป็นโรคNarcissistic Personality Disorder( NPD) จะมีอีโก้สูงและความมั่นใจในตัวเองสูง แต่ไม่ใช่คนที่มีอีโก้สูงทุกคนจะเป็นโรคจิตหลงตัวเอง แต่คนเป็นโรคนี้จะมีปัญหาในการพัฒนาตนเองด้านความสัมพันธ์กับลูกน้องหรือคนอื่นๆ เขามักจะรับพนักงานใหม่อยู่ตลอดเวลาเพื่อประโยชน์ของตนเอง คนเข้ามาใหม่จะมองเห็นแต่ด้านดีของเขา ให้การยอมรับและชื่นชมซึ่งนั้นจะทำให้เขารู้สึกดี 

โรคNarcissistic Personality Disorder( NPD) เป็นโรคที่มักขาดความมั่นคงด้านจิตใจ  เพราะฉนั้นจึงต้องหาการยืนยันจากคนอื่นว่าตัวเองเป็นคนสำคัญ หรือ ต้องการคำชื่นชมจากคนอื่นอยู่เสมอๆ

เจ้านายที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD)  จะมองหาแต่สิ่งที่จะทำให้ตัวเองประสบความสำเร็จเพื่อโปรโมทตัวเอง หัวหน้าประเภทนี้ ไม่มีวิสัยทัศน์และมองโลกในแง่ร้าย มีทัศนคติเชิงลบ

ซึ่งต่างจากผู้นำที่มีความสามารถจะนำทีมให้ประสบความสำเร็จได้จริง จะมีกลยุธคิดวิเคราะห์ และผลัดดันเป้าหมายให้ไปถึงความสำเร็จ ไม่หลอกใช้คนอื่นและคอยช่วยเหลือลูกน้องอยู่เสมอ ทั้งยังรับฟัง และแชร์ประสบการณ์ รวมทั้งชื่นชมความสำเร็จร่วมกัน

  Narcissistic Personality Disorder( NPD)  มักจะยึดตัวเองเป็นหลักโดยไม่แคร์จิตใจคนอื่น หากเราตัองทำงานกับเจ้านายที่เป็นโรคนี้ เราควรรู้ไว้ว่าคนเป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD) เปลี่ยนได้ยากมาก หรือแทบจะเป็นไปไม่ได้เลยที่จะเปลี่ยนแปลงนิสัยคนเหล่านี้ เพราะมันคือโรคทางจิตชนิดหนึ่ง

คนที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD)  จะเป็นคนไม่มีความสุขในชีวิต พูดง่ายๆคือไม่มีความสามารถที่จะทำให้ตัวเองมีความสุขได้ คนพวกนี้จะไม่เคารพตัวเองหรือให้เกียรติตัวเอง คิดอยู่เสมอว่าตัวเองเป็นพวกขี้แพ้จะเห็นได้จากการที่พวกเขาจะรู้สึกว่าไม่มีใครทนทำงานกับเขาได้นาน

การทำงานกับเจ้านายประเภทนี้มักมีจุดจบอยู่  3 อย่างคือ การลาออก ถูกไล่ออก หรืออดทนกับการเสียประสาท ถามตัวเองก่อนว่า เราต้องการงานนี้จริงๆ ไหม และพร้อมจะรับมือกับความเครียดจากคนโรคประสาทที่ไม่มีวันแก้ไขได้หรือเปล่า

  การแสดงออกของคนที่เป็น Narcissistic Personality Disorder( NPD) คือ จะเหย่อหยิ่ง ไว้ใจไม่ได้ หรือพึ่งไม่ได้ ไม่แคร์ใคร ยึดตัวเองเป็นศูนย์กลาง ไม่มีความเห็นอกเห็นใจคนอื่น ชอบควบคุม และชอบทำให้คนอื่นรู้สึกด้อย ไร้ความสามารถ

อย่างไรก็ตามหากต้องทำงานกับเจ้านายประเภทนี้ จงอย่าได้หมดหวังกับตัวเอง เพราะเจ้านายแบบนี้ไม่ได้สนใจกับความรู้สึกของคุณ สิ่งที่เขาสนใจมีแค่แต่ตัวเองกับความสำเร็จของเขาเท่านั้น  นักจิตวิทยาวิเคราะห์มองว่าที่มาของคนที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD)  เกิดจากพื้นฐานการเลี้ยงดูของครอบครัวที่มี พ่อ –แม่ที่มีลักษณะเช่นเดียวกัน ชอบควบคุม บังคับจิตใจ ดูถูกลูก ทำร้ายลูกด้วยคำพูดหรือการกระทำต่างๆ ทำให้โตขึ้นมา วงจรพฤติกรรมแบบนี้ก็จะวนเวียนและไปทำกับคนอื่น และยากมากที่เจ้าตัวจะตระหนักรู้ถึงปัญหา และยอมรับเพื่อหาทางแก้ไข ปรับปรุงตัว

  ลูกน้องที่จะทำงานกับเจ้านาย ประเภทนี้ได้ต้องมีสภาพจิตใจที่เข้มแข็งพอสมควร และไม่มีใครเคยได้ประโยขน์จากเจ้านายประเภทนี้ และท้ายที่สุดยังต้องสูญเสียความเป็นตัวของตัวเอง เสียบุคคลิกภาพ และ ความเชื่อมั่นที่เคยมี

เจ้านายที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD)  จะไม่มีความสามารถในการสอนงาน หรือให้คำแนะนำในการประเมินผลงานในเชิงสร้างสรรค์เพื่อนำมาพัฒนาปรับปรุงเป็นประโยชน์กับลูกน้องได้ 

การทำงานกับคนประเภทนี้ต้องอาศัยความแข็งแกร่งด้านจิตใจเป็นอย่างมาก เพราะสุขภาพจิตจะถูกทำลาย ถูกบั่นทอนทุกวัน และต้องพยายามตระหนักรู้กับตัวเองว่าเรามีสภาพจิตใจอะไรที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมบ้าง

คนที่ต้องทนทำงานกับเจ้านายที่เป็นโรค Narcissistic Personality Disorder( NPD) ทุกวัน ในที่สุด นิสัยและพฤติกรรมของเขาก็จะเริ่มเปลี่ยนไปเหมือนหรือคล้ายคลึงกับคนประเภทนี้ และนั้นจะทำให้คนที่เป็นโรคจิตประเภท Narcissistic Personality Disorder( NPD) ยอมทนรับการทำงานร่วมกับเขาได้  

ถึงแม้ว่าคุณจะไม่ได้เรียนรู้ตัวอย่างการเป็นเจ้านายที่ดีเพื่อนำไปใช้ในอนาคตได้จากเจ้านายประเภทนี้แต่คุณสามารถลอกเลียนบางอย่างเพื่อตักตวงประโยชน์ให้ตัวเองได้ นั่นคือ การทำตัวให้เหมือนคนประสบความสำเร็จอย่างรวดเร็วเพื่อความอยู่รอด  รีเบคก้า ไนท์ จากนิตยสารฟรอบ แนะนำดังนี้

วิธีเอาตัวรอดจากเจ้านายโรคจิต Narcissistic Personality Disorder( NPD) 

1. หัดเป็นคนช่างสังเกต
หมั่นสังเกตเวลาที่เจ้านาย ทำให้คนอื่นประทับใจ หรือให้สังเกตวิธีการอธิบายหรือแก้ตัวเวลาที่ต้องชี้แจงผลงานที่ไม่ได้เรื่องของเขา คนประเภทนี้จะเก่งเรื่องการสื่อสาร โน้มนาม พูดจุดประกาย แต่อาจเป็นด้านมืดถ้าเมื่อไรที่เขาไม่ชอบหน้าใคร และให้สังเกตวิธีการโน้มนาวใจคน ภายใต้สถานการณ์กดดันของเขาว่าเป็นอย่างไร เรื่องแบบนี้ลอกเลียนกันได้

2. รักษาความเชื่อมั่นของตัวเองให้ดี
ความเชื่อมันเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด ควรหาวิธีผ่อนคลาย หาที่พึ่งทางใจในการระบายออก ปรับทุกข์กับใครซักคนที่ไว้ใจได้ และ ที่ไม่ใช่เพื่อนร่วมงาน หากต้องการคุยหรือปรึกษาผู้เชียวชาญเพื่อการดำเนินชีวิตที่เหมาะควร ให้ไปพบนักจิตวิทยา

3. ห้ามนินทาเด็ดขาด
เจ้านายที่มีอาการทางจิตประเภทนี้ จะมีความระแวงสูงและมักจะรวบรวมข้อมูลจากคนอื่นเพื่อต้องการรู้ว่าคนอื่นคิดกับเขาอย่างไร อย่าวิพากวิจารณ์ อย่าท้าทาย หรือทำร้ายจิตใจเขา เพราะคนพวกนี้จะแก้กลับด้วยวิธีรุนแรง และแก้แค้นโดยไม่แคร์ว่าบริษัทจะเสียหายแค่ไหนขอเพียงตัวเขายังมีภาพลักษณ์ที่ดีในสายตาคนอื่นและต่อเจ้านายของเขา

4. ทำความเข้าใจเกี่ยวกับเจ้านายที่เป็นโรค NPD
รู้จักโรคนี้ให้มากขึ้น และรู้ถึงความคาดหวังของเขาว่าคืออะไร เพื่อจะได้สนับสนุนเขา ให้ดูดีในสายตาเจ้านายเขา และต้องทำใจว่าสิ่งที่เราทุมเท สุดท้ายเจ้านายประเภทนี้ก็จะนำไปเป็นความสำเร็จของตัวเอง แต่หากผิดพลาดก็จะโทษเรา ดังนั้นอย่าเอามาเป็นอารมณ์ ต้องวางเฉย และชื่นชมเจ้านายอยู่เสมอ ถึงแม้จะแสแสร้งก็ตาม เพราะคนประเภทนี้ชอบให้คนพูดสรรเสริญตนเอง

5. ชั่งใจว่ายังอยากอยู่ต่อหรือลาออก
ถึงแม้ว่าคุณคิดว่าคุณเป็นคนที่ประสบความสำเร็จในการรับมือกับเจ้านายที่ป่วยทางจิตแบบนี้ได้หรือมีความอดทนมากกว่าคนอื่นในที่ทำงานที่สามารถผ่านการทดสอบและอยู่รอดได้ แต่การรับใช้เจ้านายประเภทนี้ไม่ได้ทำให้ชีวิตในการทำงานของคุณเรียนรู้ หรือก้าวหน้า และได้ตัวแบบแย่ๆในการบริหารคน ท้ายที่สุดคุณเอง ต้องเป็นคนเลือกและตัดสินใจว่าคุ้มไหมกับสุขภาพจิตที่ถูกบั่นทอน การหาเจ้านายใหม่อาจไม่ใช่เรื่องง่ายแต่การแลกมาด้วยสุขภาวทางจิตของตัวเองนั่นมันคุ้มหรือเปล่า

  อ้างอิง:
  1. Harvard Business Review
  2. Forbes
  3. https://www.inc.com/amy-morin/studies-show-narcissists-get-promoted-more-often-but-do-they-make-better-leaders.html
  4. https://www.bettermindthailand.com/ 
  5. https://www.facebook.com/BettermindThailand                                                                                                                     

Powered by MakeWebEasy.com
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ นโยบายความเป็นส่วนตัวและคุกกี้