Bipolar Disorder (โรคอารมณ์สองขั้ว) คืออะไร? เจาะลึกอาการ และทางออกด้วยจิตบำบัด EMDR
2892 Views |
Bipolar Disorder (โรคอารมณ์สองขั้ว) คืออะไร?เจาะลึกอาการ และทางเลือกเยียวยาด้วยจิตบำบัด EMDR
เข้าใจความผันผวนทางอารมณ์ ปลดล็อกบาดแผลทางใจ และคืนความสมดุลให้ชีวิต
ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา (Ph.D.)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
EMDR Psychotherapy Supervisor & Brainspotting Practitioner
โรคอารมณ์สองขั้ว (Bipolar Disorder) คือ ภาวะผิดปกติทางอารมณ์ที่มีลักษณะเด่นคือ อารมณ์แปรปรวนขึ้น-ลงอย่างรุนแรงผิดปกติ โดยสลับระหว่างช่วงอารมณ์ดีหรือคึกคักมากผิดปกติ (Mania / Hypomania) กับช่วงอารมณ์ซึมเศร้าอย่างรุนแรง (Depression) ซึ่งส่งผลกระทบต่อการดำเนินชีวิตประจำวัน ความสัมพันธ์ และการทำงานอย่างมาก
ลักษณะอาการสำคัญของโรคไบโพลาร์
1. ช่วงแมเนีย (Mania Phase)
- ร่าเริง คึกคัก มั่นใจในตนเองเกินจริง
- พูดมาก พูดเร็ว ความคิดพรั่งพรูตลอดเวลา
- นอนน้อยลงมากแต่ไม่รู้สึกเหนื่อยล้า
- ใช้เงินสุรุ่ยสุร่าย ตัดสินใจหุนหันพลันแล่น
- มีพฤติกรรมเสี่ยง เช่น ขับรถเร็ว เล่นการพนัน หรือมีพฤติกรรมทางเพศเสี่ยง
2. ช่วงซึมเศร้า (Depression Phase)
- รู้สึกเศร้า สสิ้นหวัง อ่อนเพลีย ไม่มีพลัง
- เบื่อหน่าย หมดความสนใจในสิ่งที่เคยชอบ
- สมาธิและความสามารถในการคิดลดลง
- นอนไม่หลับ หรือหลับมากผิดปกติ
- รู้สึกตนเองไร้ค่า รู้สึกผิดรุนแรง หรือมีความคิดอยากฆ่าตัวตาย
ประเภทของโรคไบโพลาร์ (Types of Bipolar Disorder)
- Bipolar I: มีช่วงแมเนียรุนแรงอย่างน้อย 1 ครั้ง อาจมีหรือไม่มีช่วงซึมเศร้าร่วมด้วย
- Bipolar II: มีช่วงซึมเศร้าสลับกับช่วงไฮโปแมเนีย (Hypomania - อาการแมเนียระดับปานกลางที่ยังพอควบคุมได้)
- Cyclothymia (ไซโคลไทเมีย): มีอารมณ์ขึ้นๆ ลงๆ เรื้อรัง แต่ระดับความรุนแรงยังไม่ถึงขั้น Bipolar I หรือ II
สาเหตุและแนวทางการรักษา
จิตบำบัด EMDR Therapy ช่วยผู้ป่วย Bipolar ได้อย่างไร?
การทำจิตบำบัดแบบ Eye Movement Desensitization and Reprocessing (EMDR) อาจไม่ได้เป็นการรักษาหลักแทนยา แต่เป็น **ตัวช่วยเสริมที่มีประสิทธิภาพสูง** โดยเฉพาะผู้ที่มีประวัติบาดแผลทางใจ (Trauma):
ช่วยประมวลผลความทรงจำอันเจ็บปวดในอดีต ทำให้ความรู้สึกติดค้างลดลง ลดโอกาสที่บาดแผลเดิมจะมากระตุ้นให้อารมณ์แกว่งรุนแรง
ผู้ป่วย Bipolar จำนวนมากมีภาวะ PTSD หรือความวิตกกังวลเรื้อรังร่วมด้วย EMDR มีงานวิจัยรองรับว่าช่วยผ่อนคลายระบบประสาทและลดสภาวะตื่นเกร็งได้ดี
ช่วยให้ผู้ป่วยมีความเข้มแข็งทางจิตใจ (Resilience) พร้อมที่จะร่วมมือกับการรักษาทางจิตเวชและปรับตัวเข้ากับสังคมได้ดียิ่งขึ้น
FAQ คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับ Bipolar Disorder
Q: โรคไบโพลาร์ต่างจากอารมณ์หงุดหงิดปกติอย่างไร?
อารมณ์แปรปรวนทั่วไปมักมีสาเหตุชัดเจนและหายได้ในสัปดาห์ แต่ไบโพลาร์จะมีความผันผวนของอารมณ์ที่รุนแรงต่อเนื่องเป็นวันหรือสัปดาห์ จนกระทบต่อการนอน การงาน และความสัมพันธ์อย่างชัดเจน
Q: เป็นไบโพลาร์ สามารถรักษาด้วยจิตบำบัดอย่างเดียวโดยไม่ทานยาได้ไหม?
โดยทั่วไปการทานยาปรับสารสื่อประสาทถือเป็นหลักสำคัญในการควบคุมอารมณ์ ส่วนจิตบำบัด (เช่น EMDR หรือ CBT) จะเข้ามาเสริมเพื่อจัดการความเครียด บาดแผลทางใจ และปรับพฤติกรรม เพื่อผลการรักษาที่ดีที่สุดครับ
Q: ควรเตรียมตัวอย่างไรก่อนเข้ารับการปรึกษาจิตบำบัด EMDR?
ไม่ต้องเตรียมตัวซับซ้อนครับ เพียงเตรียมประวัติอาการ การรับประทานยาปัจจุบัน และเปิดใจพูดคุยถึงเป้าหมายหรือบาดแผลในอดีตที่ต้องการก้าวผ่าน นักจิตวิทยาจะช่วยประเมินความพร้อมและวางแผนบำบัดอย่างปลอดภัย
กลับมาควบคุมอารมณ์และชีวิตของคุณอีกครั้ง
รับคำปรึกษาจากนักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญด้าน EMDR Psychotherapy เพื่อเยียวยาบาดแผลทางใจอย่างตรงจุด
นัดหมายปรึกษานักจิตวิทยา
