1. ปมบาดแผลทางใจส่งผลต่อสมองอย่างไร?

เมื่อเหตุการณ์เลวร้ายเกิดขึ้น สมองมักจะสั่งการให้หยุดรับรู้ บล็อกข้อมูล และซ่อนประสบการณ์อันเจ็บปวดนั้นทันที ส่งผลให้ความทรงจำบางช่วงหายไป หากเกิดขึ้นในวัยเด็ก เช่น การถูกทำร้ายร่างกาย จิตใจ หรือถูกละเลย จะส่งผลรุนแรงต่อการพัฒนาการของสมอง การควบคุมอารมณ์ และสร้างปัญหาเรื้อรังเมื่อเติบโตเป็นผู้ใหญ่

2. Trauma และ PTSD เปลี่ยนแปลงโครงสร้างสมอง 3 ส่วนหลัก

ประสบการณ์เชิงลบส่งผลระยะยาวต่อเคมีและโครงสร้างสมอง โดยเข้าไปเปลี่ยนแปลงสมอง 3 ส่วนสำคัญดังนี้:

• 1. Amygdala: สมองส่วนเตือนภัยความกลัว จะตื่นตัวและไวต่อสิ่งเร้ามากเป็นพิเศษหลังเจอเหตุการณ์รุนแรง ทำให้เกิดความเครียด ตื่นตระหนก และแพนิคได้ง่าย
• 2. Hippocampus: สมองส่วนเชื่อมต่ออารมณ์และความทรงจำจะเกิดการหดตัว ทำให้แยกแยะอดีตกับปัจจุบันไม่ออก เกิดอาการ Flashback ภาพเหตุการณ์เดิมย้อนกลับมาซ้ำๆ
• 3. The Pre-frontal Cortex: สมองส่วนหน้าทำหน้าที่คิดวิเคราะห์และควบคุมสมาธิจะหดเล็กลง สมองเปลี่ยนโหมดเป็นการเอาตัวรอด ทำให้ความคิดมีเหตุผลลดลงและตอบสนองด้วยอารมณ์

Credit Picture: mindspect.com

3. 4 รูปแบบความจำเสื่อมจาก Trauma

ความจำเสื่อมที่เกิดจากผลกระทบของเหตุการณ์รุนแรงมีความซับซ้อน แบ่งออกเป็น 4 รูปแบบหลัก ได้แก่:

• 1. Dissociative amnesia: การขาดความเชื่อมโยงของสมอง ทำให้ความทรงจำบางส่วนหายไป มีช่องว่างทางความคิด ไม่รู้ว่าตนเองเป็นใครในบางขณะ
• 2. Pattern separation: สมองสูญเสียความสามารถในการแยกแยะความคล้ายคลึงของสถานการณ์ ทำให้สับสนกับข้อมูลใหม่และข้อมูลเก่า
• 3. Repression: การจัดเก็บความทรงจำแบบไม่สมบูรณ์ สมองพยายามเชื่อว่าเรื่องราวนั้นไม่เคยเกิดขึ้นจริง
• 4. Trauma denial: กลไกการแช่แข็งความทรงจำที่ไม่พึงประสงค์ แต่ความเจ็บปวดนั้นยังคงส่งผลต่อระบบรับรู้และพฤติกรรม

4. รักษาปมบาดแผลทางใจด้วย EMDR และ Brainspotting Therapy

การฟื้นฟูความทรงจำจากปมบาดแผลทางใจสามารถทำได้ภายใต้การดูแลของผู้เชี่ยวชาญ โดยเทคนิค EMDR และ Brainspotting Therapy (จิตบำบัดขั้นสูงต่อยอดจาก EMDR) จะเข้าไปทำงานลึกถึงสมองส่วนใน

กระบวนการนี้จะช่วยสงบการทำงานของสมองส่วน Amygdala และลดความเครียดใน Hippocampus ปลดล็อกความทรงจำที่ถูกบล็อกไว้ พร้อมทั้งจัดเก็บประมวลผลข้อมูลใหม่ ช่วยให้การนอนหลับดีขึ้น และฟื้นฟูสุขภาพจิตให้กลับสู่ภาวะปกติ

Credit picture: Themindcoach.org

5. คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

รับคำปรึกษาและวางแผนการรักษาอย่างปลอดภัยกับนักจิตวิทยาผู้เชี่ยวชาญ ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา