Brainspotting คืออะไร? วิธีเยียวยา Trauma ลึกระดับสมอง | ทางเลือกใหม่แทน Talk Therapy

Brainspotting Therapy คืออะไร? 

Brainspotting คืออะไร? วิธีเยียวยา Trauma ลึกระดับสมอง | ทางเลือกใหม่แทน Talk Therapy

ดร.มฤษฎ์ แก้วจินดา

Marid Kaewchinda (Ph.D.)
นักจิตวิทยาการปรึกษาผู้เชี่ยวชาญ
นักจิตบำบัด EMDR Psychotherapy/ Brainspotting Psychotherapy

Brainspotting คืออะไร?

Brainspotting Therapy คือรูปแบบของจิตบำบัดที่ทำงานกับ สมองและร่างกาย (Brain-Body Based Therapy) เพื่อเข้าถึงและปลดปล่อย “บาดแผลทางใจ (Trauma)” ที่ฝังอยู่ในระบบประสาท

เทคนิคนี้ถูกค้นพบโดย David Grand นักจิตวิทยาผู้พัฒนาวิธีการที่ช่วยให้สมองสามารถ “ปลดล็อก” ความทรงจำที่ค้างอยู่ในระดับลึกได้

ต่างจากการพูดคุยทั่วไป (Talk Therapy)
Brainspotting ไม่จำเป็นต้องเล่าทุกอย่าง แต่ใช้ “ตำแหน่งสายตา” เพื่อเข้าถึงความทรงจำที่ร่างกายเก็บไว้

จิตบำบัด Brainspotting

นับเป็นอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับการรักษาบาดแผลทางใจ  ซึ่งนำไปสู่อาการทางกาย (พฤติกรรม) และจิต (อารมณ์) หรือภาวะผิดปกติต่างๆ

การบำบัดแบบ Brainspotting มีกระบวนการขั้นตอนทำงานลงลึกในระดับสมองส่วนกลางและแกนสมอง ซึ่งเป็นสมองส่วนควบคุมการทำงานระบบประสาทของเรา

Brainspotting ทำงานอย่างไร?
Brainspotting ทำงานกับ:

• สมองส่วนลึก (Midbrain)
  
• ระบบประสาทอัตโนมัติ (Autonomic Nervous System)
  
• การตอบสนองแบบ Fight / Flight / Freeze
  เมื่อเกิด Trauma เช่น:

• ถูกทอดทิ้ง
• ความสัมพันธ์ toxic
• อุบัติเหตุ
• ความเครียดสะสม

สมองจะ “แช่แข็ง” ประสบการณ์นั้นไว้
และส่งผลออกมาเป็น:

• วิตกกังวล (Anxiety)
  
• แพนิค (Panic Attack)
  
• นอนไม่หลับ
  
• ความคิดลบวนซ้ำ
  Brainspotting ช่วยให้สมอง “ประมวลผลใหม่” และปลดปล่อยสิ่งเหล่านี้ออก

หลักการของ Brainspotting เป็นอย่างไร?

Brainspotting เป็นการทำงานกับสมองส่วนกลางและส่วนล่าง ที่ควบคุมระบบประสาททั้งหมดของร่างกายมนุษย์ ซึ่งตอบสนองต่อการมองเห็น การได้ยิน การนอนหลับ การเคลื่อนไหว

เมื่อเกิดเรื่องร้ายแรงกระทบกระเทือนจิตใจ สมองส่วนนี้จะถูกแช่แข็ง และทำการส่งสารถึงร่างกายให้ตอบสนอง ออกอาการกลัว วิตกกังวลหรือ เป็นอาการแพนิคแอคแทค

อาการเหล่านี้ส่งผลกระทบต่อการใช้ชีวิตประจำวันอยู่เรื่อยๆ หากไม่ได้รับการแก้ไขอย่างถูกวิธี การที่เราไม่สามารถควบคุมร่างกายตัวเองได้ย่อมส่งผลเสียเวลาต้องเผชิญหน้าหรือต้องรับมือกับปัญหาที่คล้ายๆเดิม

สังเกตว่าเราจะเกิดความหวาดกลัวเหมือนเดิมหรือแย่ลง เป็นเงื่อนไขที่เราสร้างขึ้นจากประสบการณ์ชีวิต เพื่อเอาตัวรอดและหลบหลีกภัยอันตราย ทั้งนี้หลายพฤติกรรมที่เกิดจากข้อจำกัดหรือเงื่อนไขที่ถูกสร้างขึ้น กลายเป็นพฤติกรรมที่ไม่คาดคิด และทำให้เราเกิดข้อจำกัดในการใช้ชีวิต

credit picture to Inclusive Therapist

Brainspotting ช่วยอะไรได้บ้าง?
เหมาะกับคนที่มี:

• Trauma / PTSD
  
• ปัญหาความสัมพันธ์ (โดยเฉพาะ abandonment)
  
• Anxiety / Panic
  
• Depression
  
• ความคิดลบวนซ้ำ
  
• Burnout / เครียดสะสม
  
• อาการทางกายที่หาสาเหตุไม่ได้

จุดเด่นคือ

• ช่วยได้แม้คุณ “ไม่รู้ว่าอะไรคือปัญหา”

ผลลัพธ์หลังได้รับการบำบัดเป็นอย่างไร?

ความรู้สึกหลังจบชั่วโมง (Session) ของการบำบัดแบบ Brainspotting เราจะรู้สึกผ่อนคลาย และความเครียดจะถูกลดระดับลงเมื่อเทียบกับก่อนเริ่มทำการบำบัด ผู้เข้ารับการบำบัดบางคนให้ความเห็นว่า มันเหมือนกับได้รับการปลดปล่อยทั้งด้านร่างกายและจิตใจ

ถึงแม้ว่าในขณะที่ทำการบำบัดจะรับรู้ถึงประสบการณ์และอาการสั่นไหวภายในร่างกาย ใจเต้นแรงหนาวๆร้อนๆ วูบวาบก็ตาม แต่เมื่อจบกระบวนการกลับรู้สึกปลดปล่อย และไม่รู้สึกหนักหรือเครียด

ผลลัพธ์หลังทำ Brainspotting
ผู้เข้ารับการบำบัดมักรายงานว่า:

• รู้สึก “โล่ง” อย่างชัดเจน
  
• ร่างกายผ่อนคลาย
  
• ความคิดลบลดลง
  
• นอนหลับดีขึ้น
  
• ไม่ trigger เหมือนเดิม
  บางคนอาจรู้สึก:
  
• ตัวสั่น
  
• ร้อน/หนาว
  
• น้ำตาไหล

นี่คือ “กระบวนการปลดปล่อยของระบบประสาทที่เป็นไปตามธรรมชาติปกติ"

ความน่าทึ่งของ Brainspotting อยู่ที่ตรงไหน?

Brainspotting เป็นเครื่องมือที่ทรงพลังด้านจิตบำบัดในเชิงจิตวิทยา มันช่วยเสริมพลังใจและพลังกาย ทั้งนี้นอกจาก Brainspotting สามารถใช้ทำงานกับภาวะและอาการวิตกกังวล ซึมเศร้า อาการเสพติด ปัญหาด้านสัมพันธภาพ บาดแผลทางใจ การเจ็บป่วยเรื้อรังโดยไม่รู้สาเหตุหรือจำไม่ได้แล้ว

Brainspotting ยังมีประสิทธิภาพในด้านลดอาการเจ็บปวด และความทรงจำอันเลวร้ายได้ดีอีกด้วย การถูกทำร้ายด้านจิตใจ การมองโลกในแง่ร้าย ความคิดลบ หากได้บำบัดด้วย Brainspotting จะช่วยความคิดลบคิดวนเวียนดีขึ้น ทำให้การนอนหลับผ่อนคลายได้ง่ายขึ้นและยังช่วยฟื้นพลังชีวิตให้กลับมาปกติอีกด้วย

Brainspotting เหมาะกับใคร “ที่สุด”?
คุณเหมาะมาก ถ้า:

• เคยทำ Talk Therapy แล้ว “ไม่ลึกพอ”
  
• พูดเรื่องเดิมซ้ำๆ แต่ไม่ดีขึ้น
  
• รู้สึก trigger โดยควบคุมไม่ได้
  
• มี trauma จากความสัมพันธ์
  Brainspotting = ทางเลือกที่ “เข้าถึงรากของปัญหา”
  

ควรเตรียมตัวอย่างไรหากต้องการทำ Brainspotting?

เมื่อตัดสินใจแล้วว่าอยากรักษาอาการเจ็บป่วยทางใจด้วย Brainspotting สิ่งที่ควรทำดังต่อไปนี้คือ

1. ควรเลือกวันที่รู้สึกผ่อนคลาย วันว่าง วันที่ไม่ต้องรีบร้อนกับงานภาระใดๆ

2. เตรียมแผนการในการพักผ่อนร่างกาย และมีเวลาดูแลตัวเองหลังจากจบการทำบำบัด เนื่องจากร่างกายจะต้องทำงานอย่างหนักจึงควรได้พัก

3. สามารถเตรียมน้ำดื่มเข้าไปด้วยในการเข้า sessionเพราะหลายคนรู้สึกกระหายน้ำหลังจากทำเสร็จ

4. หลังทำบำบัดเสร็จควรเคลื่อนไหวร่างกาย เช่น เดินเร็ว หรือไปทำกิจกรรมผ่อนคลายเพื่อช่วยปรับจิตใจ และควรหาเวลาพักผ่อนร่างกาย

5. ที่สำคัญที่ควรตระหนักเสมอ คือ สมองของเรานั้นยังคงทำงานกับกระบวนการนี้ต่อถึงแม้ว่าจะจบsessionไปแล้ว

สรุป ก่อนทำ Brainspotting ต้องรู้อะไร?
เพื่อให้ได้ผลลัพธ์ดีที่สุด:

• เลือกวันที่ไม่เร่งรีบ
  
• เตรียมเวลาพักหลัง session
  
• ดื่มน้ำมากขึ้น
  
• อาจมี processing ต่อหลัง session
  ที่สำคัญ: สมองจะยังทำงานต่อแม้ session จบแล้ว

ดังนั้นหากเกิดอาการทางกายหลังจากทำจิตบำบัด Brainspotting ให้รู้ว่าเป็นเรื่องปกติเพราะสมองกับร่างกายยังคงทำงานตามกระบวนการรักษาฟื้นฟูตัวเองต่อไปอยู่ และหากมาพบนักจิตวิทยาครั้งต่อไปควรแจ้งให้นักจิตวิทยาทราบ

หากมีข้อคำถามสงสัยเกี่ยวกับจิตบำบัด Brainspotting Therapy และ EMDR Therapy จิตบำบัดอีเอ็มดีอาร์ สามารถสอบถามเพิ่มเติมผ่านทางไลน์ได้ที่ Line ID: bettermind.th

หรือ ศึกษาข้อมูลผ่านทางลิ้งด้านล่างที่ URL Link:

https://www.bettermindthailand.com/%E0%B8%9A%E0%B8%97%E0%B8%84%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%A1

หากคุณกำลังมองหา Brainspotting ใน Bangkok
ควรเลือก:

• นักจิตวิทยาที่ผ่านการอบรมเฉพาะทาง
  
• มีประสบการณ์ Trauma therapy
  
• เข้าใจ EMDR / Nervous System
  

Brainspotting ไม่ใช่แค่ “การพูดคุย”
แต่คือการทำงานกับ “สมองและร่างกาย” เพื่อปลดปล่อย trauma ที่ฝังลึก

ถ้าคุณรู้สึกว่า
พยายามแล้ว แต่ยังไม่หาย
อาจไม่ใช่คุณมีปัญหา
แต่เป็น “วิธีที่ใช้ ยังไม่ลึกพอ”

FAQ 
Brainspotting เจ็บไหม?
ไม่เจ็บ แต่บางครั้งอาจมีอารมณ์หรือความรู้สึกทางกายเกิดขึ้น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการรักษา

ต้องทำกี่ครั้งถึงเห็นผล?
บางคนเห็นผลใน 1–3 ครั้ง แต่ trauma ลึกอาจใช้หลาย session

ต่างจากการคุยกับนักจิตวิทยาทั่วไปยังไง?
Brainspotting ทำงานกับ “สมองส่วนลึก” ไม่ใช่แค่ความคิด